BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİNİN ÇALIŞMAMASI NEDENLERİ BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ
Böbrek Üstü Bezi (Adrenal Korteks)
Böbrek üstü bezleri böbreklerin üst kısmına yerleşmiş sarımtırak renkli iki yapıdan oluşur. Bezlerin böbrekle doğrudan bir ilişkisi yoktur.
Mineralokortikoidler: Hücreler arası sıvıda, sodyum ve potasyum başta olmak üzere mineral madde oranını ayarlar.
Glikokortikoidler: Kortizol bu gruba giren hormonlardan en çok bilinenidir. Kortizolün önemli özelliği, kişinin “stress”in yıkıcı etkisine karşı direnç göstermesinde etkili olmasıdır. Kandaki kortizol seviyesini artıran faktörler; hemen her tip travma, enfeksiyon, aşırı sıcak – soğuk, uyuşturucu maddelerin enjeksiyonu, cerrahi operasyonlar, deri altına alerjik madde enjeksiyonu, canlı hareketini engelleme, yıpratıcı hastalık, gibi sayılabilir.
Androjenler: Böbrek üstü bezi kabuk bölgesinden salgılanan bu hormonlar; östrojen, progesteron ve testosterondur. Bu hormonlar kadın ve erkeklerde salgılanır. Hormonların yoğunluğuna göre, dişi veya erkek özellikler gelişir
Böbrek Üstü Bezlerinin Fazla Çalışmamasının Belirtileri:
Cinsel organ böbrek üstü bezi belirtileri:
Bazen 30 ile 45 yaşlar arasındaki kadında erkekleşme biçiminde adet kesilmesi, deride aşırı kıllanma, klitorisin irileşmesi, şişmanlama, kas sertleşmesi ve ses kalınlaşması yada klitorisi bir penisi andıracak kadar anormal gelişmiş bir genç kızda yalancı erdişilik biçiminde ortaya çıkarlar. Yalancı erdişilik gösteren genç kızda, daha sonra, erkeksi cinsel özellikler büyük dudakların bir erbezi torbasına benzemesi belirir.
Aldosteronun aşırı salgılanması yada con hastalığı:
Aldosteron sodyurjıun soğurulmasını ve potasyumun atılmasını sağlar. Salgılanışındaki düzensizlikler karaciğer, kalp yada böbrek hastalıklarından ileri gelebilir. Birincil bir hastalık söz konusu olduğu zaman, aşırı aldosteron salgılanmasına genellikle zararsız bir ura yol açar. Bu urun ortaya çıkardığı belirtiler tansiyon yükselmesi, susama, çok işeme ve tetani krizlerine benzer kas felci nöbetleri olarak sıralanabilir. Urun alınması uygulamada düşünülebilecek tek tedavi biçimi olup son derece iyi sonuçlar verir.
Böbrek Üstü Bezleri Nasıl Tedavi Edilir:
Tedavi yöntemleri özellikle cerrahidir.
Böbreküstü bezi urunun mutlaka çıkarılması gerekir; çünkü iyicil ya da kötücül olduğu konusunda kesin karar yalnızca urun incelenmesiyle verilebilir (bu yüzden olanak bulunan her durumda çıkarılmalıdır). Daha sonra «yerine koyucu» bir tedavi gereklidir; çünkü böbreküstü bezi dokusu bütünüyle çıkarılmasa da ön hipofiz kaynaklı ACTH tarafından uyarılmadığı için körelmiştir.
Böbreküstü bezlerinin aşırı büyüdüğü durumlarda ya cerrahi girişimle çıkarılmalarına başvurulur ya da böbreküstü bezi ya da hipofize ışın tedavisi uygulanır.
Böbreküstü bezi kaynaklı olmayan kanserlerin kortikoyit hormon salgılama durumunda söz konusu kanserin (bronş pankreas timüs kanserleri ve öteki kanserler) tedavisi gerekir.
Kanser kaynaklı böbreküstü bezi kabuğunun aşırı çalışmalarında böbreküstü kabuğu hormon lann bünyede yapımını durduran etkenlerle ilaç tedavisi denenebilir.
